Gordon Ramsey

Gordon Ramsay – Hiệp sĩ đầu bếp xứ Scotland

Nếu không có nỗi đau do những chấn thương dai dẳng từ khởi nghiệp cầu thủ, chắc Gordon Ramsay đã không trở thành một bếp trưởng nổi tiếng như bây giờ.

“Chào các bạn, đây sẽ là nơi đăng tải những thực đơn do tôi thực hiện với cách làm chi tiết và đầy đủ, đảm bảo cho các bạn thực hiện theo một cách chính xác. Hãy cho tôi biết cảm nhận của bạn trên Twitter nhé! Hy vọng rằng bạn sẽ có những trải nghiệm thú vị khi nấu ăn cùng với tôi”. Chất giọng truyền cảm, cách diễn đạt sinh động, 0,38 phút cho một video clip là khoảng thời gian đủ để nhận thấy bản lĩnh MasterChef hàng đầu của Gordon Ramsay.
Trước khi chương trình truyền hình MasterChef được trình chiếu trên kênh StarWorld Asia, hẳn có rất ít người Việt Nam từng nghe đến cái tên Gordon Ramsay. Hơn nữa, đối với nhiều người Việt, việc thi thố của các đầu bếp từ trước đến nay thường được lý tưởng hóa qua các thước phim truyền hình nhiều tập của Hồng Kông hay Hàn Quốc. Thế nhưng, cuộc thi tìm kiếm đầu bếp hàng đầu nước Mỹ của Gordon Ramsay mang đến những hình ảnh hoàn toàn khác.
Sinh động, thực tế, sôi nổi và đầy kịch tích, hình ảnh trong MasterChef đẹp đến từng góc cạnh. Không có kỹ xảo lẫn diễn viên danh tiếng, tham gia chương trình là những con người bình thường, đam mê ẩm thực và trình diễn kỹ thuật nấu ăn bằng tất cả khả năng của mình. Và ban giám khảo là những con người có chuyên môn cao đẳng cấp quốc tế, trong đó luôn luôn có Gordon Ramsay, người đã được Nữ Hoàng Anh phong tước hiệp sĩ và là người Scotland đầu tiên nhận 3 ngôi sao Michelin. Đến nay, Ramsay đã có trong tay 13 ngôi sao Michelin, 12 nhà hàng Fine Dining trên thế giới và nhiều chương trình truyền hình đang ăn khách như MasterChef, Hell’s Kitchen, The F Word…

Một lần suýt mất mạng

Gordon Ramsay được sinh ra ở thị trấn Johnstone, Renfrewshire (Scotland) và lớn lên tại vùng ngoại ô thị trấn Stratford-upon-Avon thuộc Warwickshire (vương quốc Anh) từ năm 5 tuổi. Miêu tả cuộc sống trước kia của mình, ông chỉ đưa ra vài từ như “vô vọng”, “nay đây mai đó” bởi gia đình ông phải chuyển chỗ liên tục bởi những tham vọng và thất bại của cha ông, một người theo ông là bạo lực, nghiện ngập và có thói trăng hoa.
Mười hai tuổi, Ramsay được chọn tham gia đội tuyển U14 của Warwicksshire và sau đó là đội Rangers. Thật không may là sự nghiệp bóng đá của ông được đánh dấu bởi hàng loạt chấn thương, đến nỗi sau này ông phải thốt lên rằng “Tôi có thể đã mất mạng khi đến với môn bóng đá”. Ông từng nhắc đến một trong những kỷ niệm đẹp nhất của mình là được thi đấu bên cạnh huyền thoại bóng đá Scotland, Ally McCoist, người đã nói về Ramsay như sau: “Tôi nhớ rất rõ anh ấy là một đối thủ đáng gờm, luôn muốn cố gắng hết mình để trở thành cầu thủ giỏi nhất”.
Khi những chấn thương dai dẳng khiến Ramsay ngậm ngùi rời bỏ sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp, niềm hứng thú về nấu nướng bắt đầu xuất hiện. Ở tuổi 19, Ramsay dành tâm huyết nhiều hơn cho ẩm thực. Ông chọn trường Đại học Kỹ thuật Bắc Oxfordshire và theo học ngành quản trị khách sạn. “Đó là một sự ngẫu nhiên, hoàn toàn ngẫu nhiên!”, Ramsay cho biết.
Vào cuối những năm 1980 ở Anh, ông làm việc tại nhiều nhà hàng khác nhau cho đến khi gặp và được truyền cảm hứng từ đầu bếp nổi tiếng Marco Pierre White ở nhà hàng Harveys (London). Làm được hơn 2 năm, Ramsay quyết định sang Paris học cách nấu món Pháp để có thể tiến xa hơn trên con đường sự nghiệp. Nhưng White đã ngăn Ramsay lại, thay vào đó khuyến khích ông đến làm việc cho đầu bếp Albert Roux tại nhà hàng Le Gavroche ở trung tâm London.
Khoảng 1 năm sau đó, Albert Roux mời Ramsay cùng đến làm với ông tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Hotel Diva trên dãy núi tuyết Alps nước Pháp. Ramsay đã tập trung luyện tập tại Pháp trong vòng 3 năm đến mức bị căng thẳng thần kinh và thể chất vì làm việc quá nhiều.

Niềm tự hào của người Scotland

Trong chuyến trở về London năm 1993, Ramsay được mời làm bếp trưởng tại nhà hàng La Tante Claire. Không lâu sau đó, Marco White lại bước vào cuộc đời ông và đề nghị được giúp ông trở thành bếp trưởng nhà hàng Rossmore do một đối tác kinh doanh của White sở hữu. Nhà hàng này sau đó đổi tên thành Aubergine và giành được ngôi sao Michelin đầu tiên chỉ sau 14 tháng từ khi Ramsay trở thành bếp trưởng. Cũng ngay tại đây, năm 1997, ông đón nhận tiếp ngôi sao Michelin thứ hai.
Mặc dù việc kinh doanh tiến triển tốt đẹp nhưng sự bất đồng với người chủ cùng ước mơ được điều hành nhà hàng riêng đã đưa Ramsay đến quyết định rời khỏi nhà hàng. Năm 1998, Ramsay mở nhà hàng đầu tiên của mình tại Chelsea mang tên Gordon Ramsay. Bốn năm sau đó, năm 2001, Ramsay có được ngôi sao Michelin thứ 3 và trở thành người Scotland đầu tiên có được niềm vinh hạnh đó.
Kể từ nhà hàng đầu tiên, cái tên Gordon Ramsay được nhiều người biết đến hơn và các nhà hàng đẳng cấp Fine Dining khác của ông cũng dần hình thành sau đó tại Anh, Mỹ, Nhật, Ireland, Ý hay Canada. Có một dạo, 6 vị lãnh đạo ngân hàng đã bỏ ra đến 44.000 bảng Anh tiền rượu chỉ trong một bữa ăn tại nhà hàng Petrus của Ramsay vào năm 2001.
Gordon Ramsay là 1 trong 4 đầu bếp duy nhất ở Vương quốc Anh bảo vệ được danh hiệu nhà hàng 3 sao Michelin (những đầu bếp còn lại là Heston Blumenthal, Alain Ducasse và Alain Roux). Ông đã được Nữ Hoàng Elizabeth đệ nhị phong tước hiệp sĩ (Officer of the Order of British Empire – O.B.E) vào năm 2006 nhằm tôn vinh những cống hiến của Ramsay cho ngành ẩm thực nước nhà. Suýt nữa thì ông đã bỏ lỡ giải thưởng này vì máy bay bị trễ.
Danh sách giải thưởng của Ramsay không dừng lại ở đó. Vào tháng 7.2006, Ramsay lần thứ 3 giành được giải thưởng Catey với danh hiệu “Chủ nhà hàng tự lập của năm” (Catey là giải thưởng lớn nhất của ngành công nghiệp lưu trú và ẩm thực Vương quốc Anh hằng năm). Hai giải thưởng Catey mà Ramsay giành được trước đó là vào năm 1995 (danh hiệu “Đầu bếp mới của năm”) và năm 2000 (danh hiệu “Đầu bếp của năm”).
Gordon Ramsay còn được tôn vinh là nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất trong ngành công nghiệp lưu trú và ẩm thực của Vương quốc Anh năm 2009 (theo danh sách 100 Ông chủ nhà hàng và khách sạn quyền lực nhất do Tạp chí Caterer and Hotelkeeper xuất bản thường niên).

Lắm tài thì nhiều tật

Danh tiếng của Ramsay được xây dựng từ tài năng nấu nướng hoàn hảo của mình. Nhưng đi kèm với tiếng thơm đó, ông còn có cả tiếng xấu bởi tính khí nóng nảy, hay chửi thề.
Ramsay đã từng đuổi nhà phê bình ẩm thực A. A. Gill ra khỏi nhà hàng của mình khiến cho Gill phải nói rằng “Ramsay chỉ là một đầu bếp tầm thường”. Trong cuốn tự truyện, Ramsay cho biết ông không quan tâm việc Gill chê bai các món ăn của mình nhưng ông không thể chịu được lời sỉ nhục nhân phẩm. Ramsay cũng đã có nhiều lần tranh cãi với các nhân viên bếp, có lần xảy ra xô xát đến độ cảnh sát phải vào cuộc…
Đề cập đến các sự việc gây ồn ào của mình, Ramsay cho rằng mình bị ảnh hưởng cách quản lý hay gây gổ từ những người thầy của mình, trong số đó phải nói tới hai đầu bếp Marco Pierre White và Guy Savoy, bố vợ kiêm đối tác kinh doanh Chiris Hutcheson và Jock Wallace, quản lý đội bóng Rangers khi Ramsay còn là cầu thủ của đội.
Tính khí hung dữ của Ramsay đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông ở cả Anh và Mỹ, những nơi đang phát sóng các chương trình truyền hình của ông. Ông được bầu chọn là người nổi tiếng kinh khủng nhất của truyền hình dựa theo sự bình chọn của 3.000 người trên Radio Times. Trong cuốn tự truyện, Ramsay nói ông không cảm nhận được hết mức độ chửi thề của mình cho đến khi cùng mẹ xem một tập phim tài liệu nói về mình, mẹ ông đã tỏ ra rất thất kinh.
Tuy nhiên, điều thú vị là tính khí nóng nảy của Ramsay được tận dụng rất tốt vào chương trình truyền hình Hell’s Kitchen. Dường như cách quản lý khác người của ông đã mang đến cảm hứng mới cho những đầu bếp hiện đại, tạo sức ép liên tục khiến cho họ phải nỗ lực hết mình để giành lấy những giải thưởng danh giá với niềm sung sướng, tự hào tột bật. Mỗi ngày, từ châu Âu đến châu Á hay Mỹ, hàng vạn khán giả vẫn mong đợi đến giờ phát sóng các chương trình MasterChef hay Hell’s Kitchen của Ramsay.
Và như vậy, dù cái cách quản lý hay kiểu cư xử như muốn kéo người ta xuống địa ngục của Gordon Ramsay là không thể chối bỏ thì không ai có thể không thể không công nhận rằng ông là một trong những đầu bếp hàng đầu thế giới, người đã hình thành nên các nhà hàng đẳng cấp cao rất thành công.

Có thể bạn chưa biết

Gordon Ramsay sinh ngày 8.11.1966, bắt đầu cuộc sống tự lập năm 19 tuổi. Khoảng năm 29 tuổi, ông có được ngôi sao Michelin đầu tiên, năm 32 tuổi thành lập nhà hàng riêng đầu tiên và 4 năm sau đó có thêm ngôi sao Michelin thứ ba. Ramsay thường chế nhạo người Pháp, nhưng một trong những nhân viên mà ông tin cậy nhất, bà Jean Claude Breton, lại là một người Pháp. Bà phụ trách công việc sắp xếp chỗ ngồi cho khách trong nhà hàng ở Royal Hospital Road. Ramsay có account riêng ở cả Facebook và Twitter nhưng ông thường lên Twitter hơn để trao đổi với người hâm mộ của mình. Để tránh vào nhầm các account cùng tên Gorden Ramsay, tốt nhất bạn nên truy cập từ website chính thức của ông: www.gordonramsay.com.

Anh Thư Trần (lược dịch)Sài Gòn ngày 21.4.2013

Bài đã được đăng trên Tạp chí Ẩm Thực và Khách Sạn